Prosiect Llais yr Athro: CGM yn y Cwricwlwm i Gymru
Gwahoddwyd athrawon ledled Cymru i gymryd rhan mewn Arolwg Llais Athrawon sy’n canolbwyntio ar Grefydd, Gwerthoedd a Moeseg (CGM). Nod yr arolwg oedd casglu profiadau athrawon a’u hymgysylltiad â newidiadau i’r cwricwlwm o dan y Cwricwlwm i Gymru, gyda ffocws penodol ar CGM. Ei ddiben oedd darparu cipolwg amserol ar safbwyntiau athrawon er mwyn cyfrannu at drafodaeth broffesiynol a dysgu proffesiynol sy’n seiliedig ar ymchwil, yn ogystal â datblygiad y cwricwlwm.
Ar gyfer ysgolion Wrecsam, gan gynnwys ysgolion eglwysig, roedd yr arolwg yn gyfle pwysig i sicrhau bod lleisiau a phrofiadau lleol yn cael eu hadlewyrchu mewn ymchwil genedlaethol. Bydd ymatebion athrawon o Wrecsam yn cyfrannu at ddatblygu dealltwriaeth ddyfnach o sut mae CGM yn cael ei ddehongli a’i wreiddio mewn cyd-destunau lleol, gan gynnwys lleoliadau ysgolion eglwysig.
Pwy arweiniodd yr ymchwil?
Arweiniwyd y prosiect ymchwil gan Ganolfan Sant Silyn a Phrifysgol Lincoln Bishop, mewn cydweithrediad â chydweithwyr o Brifysgol Metropolitan Caerdydd, Cymorth Addysg Castell-nedd Port Talbot, ac Ysgol Uwchradd Llanisien, Caerdydd. Cafodd y prosiect ei gefnogi gan Gymdeithas CYSAGau / CYSau Cymru, a gynorthwyodd i hyrwyddo’r arolwg ledled Cymru.
Pwy gymerodd ran yn yr arolwg?
Roedd yr arolwg ar agor i ymarferwyr sy’n addysgu yng Nghymru mewn cyd-destun ysgol neu leoliad 3–16 oed. Roedd hyn yn cynnwys athrawon sy’n gweithio mewn ysgolion Meithrin, Cynradd, Uwchradd, Pob Oed, Ysgolion Arbennig ac Unedau Cyfeirio Disgyblion (UCDau), gan gynnwys y rhai mewn ysgolion eglwysig yn Wrecsam.
Pam oedd yr arolwg yn bwysig i ysgolion Wrecsam ac ysgolion eglwysig?
Darparodd yr arolwg ffordd strwythuredig i athrawon Wrecsam, gan gynnwys y rhai sy’n gweithio mewn ysgolion eglwysig, rannu eu profiadau proffesiynol o CGM o fewn y Cwricwlwm i Gymru. Bydd y safbwyntiau lleol hyn yn helpu i lywio dysgu proffesiynol yn y dyfodol, adnoddau’r cwricwlwm, a gweithgarwch ymchwil sy’n ymatebol i gyd-destunau penodol ysgolion Wrecsam. Drwy osod profiadau athrawon Wrecsam o fewn darlun cenedlaethol ehangach, mae’r ymchwil hefyd yn cryfhau dealltwriaeth o heriau a rennir yn ogystal â nodweddion lleol unigryw, yn gyffredinol ac yn benodol mewn perthynas ag addysg sy’n cael ei harwain gan werthoedd ac ethos ysgolion eglwysig.
Mae’r arolwg bellach wedi cau, ac mae’r dadansoddi ar y gweill. Bydd y canfyddiadau’n cael eu cyhoeddi yn fuan ac ar gael ar y dudalen hon, ynghyd â deunyddiau sy’n seiliedig ar ymchwil a dolenni i brosiectau cysylltiedig sy’n berthnasol i ysgolion ac ymarferwyr yn Wrecsam.
Canfyddiadau'r arolwg
Gellir gwylio canfyddiadau allweddol dethol o'r arolwg ar y PowerPoint 'troslais' hwn.
- Lawrlwythwch y PowerPoint
- Dewiswch 'sioe sleidiau'
- Dewiswch 'chwarae o'r dechrau'
Mae adroddiad swyddogol y prosiect yn dod yn fuan, a bydd ar gael ar y dudalen hon.
Rhagor o wybodaeth am yr arolwg
Beth a ddatgelodd Covid i arbenigwyr AG am yr hyn sy’n wirioneddol bwysig yn eu pwnc
Cymerodd staff Canolfan Sant Silyn, Wrecsam ran mewn prosiect ymchwil ansoddol cydweithredol ar draws Ewrop a oedd yn archwilio sut y mae gweithwyr proffesiynol Addysg Grefyddol (AG) wedi deall ac ail‑werthuso dibenion eu pwnc mewn ymateb i’w profiadau proffesiynol a’u myfyrdodau ar bandemig Covid‑19.
Bu’r prosiect yn archwilio safbwyntiau proffesiynol ar gwestiynau megis blaenoriaethau’r cwricwlwm, arferion addysgegol, defnydd o dechnoleg, a rôl AG wrth ymdrin â materion ystyr, gwerthoedd, hunaniaeth a chydlyniant cymdeithasol. Roedd ffocws y gwaith yn ddisgrifiadol ac yn ddadansoddol yn hytrach nag yn normadol, gyda’r nod o ddeall sut mae arbenigwyr AG ar draws Ewrop yn dehongli “beth sy’n wirioneddol bwysig” mewn AG o fewn cyd-destunau addysgol, diwylliannol a pholisi gwahanol.
Pam mae’r prosiect yn berthnasol i ysgolion yn Wrecsam?
I ysgolion yn awdurdod lleol Wrecsam, mae’r prosiect yn gwneud cyfraniad seiliedig ar dystiolaeth i drafodaethau lleol parhaus ynghylch lle a diben AG/CGM, yn enwedig mewn perthynas â:
- newidiadau ôl‑bandemig mewn addysgu, dysgu a phrofiad disgyblion;
- datblygiad a gweithrediad CGM o fewn Cwricwlwm i Gymru;
- cydbwyso agweddau academaidd, moesegol a bugeiliol AG;
- y defnydd o dechnolegau digidol mewn ystafelloedd dosbarth AG/CGM.
Drwy osod profiad a myfyrdod proffesiynol o Gymru o fewn set ddata Ewropeaidd ehangach, mae’r ymchwil yn galluogi ymarferwyr a chynghorwyr lleol i gymharu tebygrwydd a gwahaniaethau ar draws cyd-destunau, gan gefnogi ymarfer myfyriol yn hytrach nag hyrwyddo un model penodol o AG “da”.
Mae Canolfan Sant Silyn yn croesawu cynnwys Cymru yn yr ymchwil hon fel cyfle i gysylltu ymarfer lleol â sgyrsiau ymchwil rhyngwladol, gan gefnogi myfyrdod beirniadol tra’n cydnabod amrywiaeth ymagweddau at AG ar draws Ewrop.
Pam mae’r prosiect yn berthnasol i ysgolion eglwys lleol?
Mae gan lawer o ysgolion yn Wrecsam sylfaen eglwysig neu gymeriad crefyddol, ac mae athrawon mewn lleoliadau o’r fath yn aml yn gweithio ar y pwynt cyfarfod rhwng gofynion statudol, ethos yr ysgol, a phoblogaethau dysgwyr amrywiol. Mae canfyddiadau’r ymchwil o ddiddordeb oherwydd eu bod yn dangos sut mae gweithwyr proffesiynol AG mewn cyd-destunau Ewropeaidd eraill yn ystyried:
- gwerthoedd ysgol ochr yn ochr â realiti’r ystafell ddosbarth;
- dibenion addysgol AG;
- cwestiynau perthnasedd, hunaniaeth a chyfrifoldeb cymdeithasol mewn cyfnodau o argyfwng.
Gall ysgolion eglwysig ganfod bod yr ymchwil yn ddefnyddiol fel adnodd ar gyfer deialog broffesiynol, hunanarfarnu, a datblygiad staff, yn enwedig pan ddeellir AG fel pwnc sy’n cyfrannu at ddysgu pwnc yn ogystal ag at nodau addysgol ehangach.
Pwy arweiniodd yr ymchwil?
Daeth y tîm ymchwil o fyrddau Fforwm Ewropeaidd Athrawon Addysg Grefyddol (EFTRE) a’r Comisiwn Rhyng-Ewropeaidd ar Eglwysi ac Ysgolion (ICCS), gan ddod ag arbenigedd academaidd a gwreiddiwyd mewn AG ar draws Ewrop. Daw pob aelod o’r tîm o sefydliadau a rhwydweithiau addysg Gristnogol, gan gynnwys prifysgolion a sefydliadau sy’n gysylltiedig â’r eglwys.
- Y Parchedig Dr Tania ap Siôn, Canolfan Sant Silyn (Cymru)
- Bianca Kappelhoff, Sefydliad Comenius (Yr Almaen)
- Dr Sandra Cullen, Prifysgol Dinas Dulyn (Iwerddon)
- Mag. Dr Sonja Danner, Coleg Prifysgol Preifat (KPH) Wien/Krems (Awstria)
- Dr Eszter Kodácsy‑Simon, Prifysgol Ddiwinyddol Lwtheraidd, Budapest (Hwngari)
Beth yw cwmpas a chanlyniadau’r prosiect?
Lansiwyd y prosiect ar 9 Chwefror 2022 gydag arolwg ar‑lein a ddosbarthwyd i aelodau byrddau EFTRE, gan gynrychioli 26 o wledydd Ewropeaidd. Bu’r dadansoddiad dilynol yn canolbwyntio ar ddehongli naratifau proffesiynol ar draws cyd-destunau polisi, diwylliannol ac addysgol gwahanol.
Cyhoeddwyd canfyddiadau’r prosiect mewn cylchgronau academaidd rhyngwladol a adolygir gan gymheiriaid, gan gyfrannu at drafodaeth broffesiynol ac ysgolheigaidd ar AG, technoleg, newid cymdeithasol a hunaniaeth broffesiynol. Mae’r cyhoeddiadau hyn yn rhan o’r sylfaen dystiolaeth academaidd ehangach sy’n llywio trafodaethau cyfoes am AG yn Wrecsam, yng Nghymru a thu hwnt.
Mae cyhoeddiadau’n cynnwys::
ap Siôn, T. Cullen, S., Danner, S., Kappelhoff, B., & Kodácsy-Simon, E. (12 August 2025, online). Listening to the voices of Religious Education professionals: the relationship between technology and Religious Education. British Journal of Religious Education. https://doi.org/10.1080/01416200.2025.2543881
ap Siôn, T. Cullen, S., Danner, S., Kappelhoff, B., & Kodácsy-Simon, E. (28 February 2024, online). “Covid made me think about…” What really matters in RE: A European research project. Journal of Religious Education. Open access: https://link.springer.com/article/10.1007/s40839-024-00225-4
ap Siôn, T. Cullen, S., Danner, S., Kappelhoff, B., & Kodácsy-Simon, E. (9 October 2024, online). How does the social unrest of 2020/21 affect the teaching of Religious Education? Findings of a European study on the effects of the Covid-19 period. Journal of Beliefs and Values, 1-14. https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/13617672.2024.2409545#abstract
I gael copi o unrhyw un o’r cyhoeddiadau hyn, cysylltu â ni.